redacteur

Vaak wordt gedacht dat er bij vertalingen geen aparte redacteur nodig is. Een vertaler kan toch zelf zijn teksten nakijken? Natuurlijk wel, maar onderschat nooit het belang van een goede redacteur bij een vertaling! Zelfs de beste vertaling wordt pas een perfecte vertaling na een redactie.

Waarom dan? Om dit te illustreren even deze (niet vertaalde) quote:

“No one can whistle a symphony. It takes a whole orchestra to play it.” – H.E. Luccock

Kennen jullie het tv programma ‘Maestro’? Dat is een programma waarbij bekende Nederlanders (ook artiesten) zonder dirigeerervaring een orkest moeten dirigeren en op die manier tegen elkaar strijden. Dat levert nogal hilarische taferelen op. Er heerst grote wanorde, de musici lijken verloren en de mooiste muziekstukken komen dan ook totaal niet uit de verf.

Het orkest en de dirigent

Wat voor les kunnen we hier uit leren? Het maakt niet uit hoe goed de individuele musici hun vak beheersen, zonder goede dirigent wordt de uitvoering geen succes. Ze missen iemand die ze kunnen volgen en die hun talent en energie in goede banen leidt.

Als we de link leggen met het vertaalvak dan kan je de redacteur zien als dirigent van een groep vertalers. Stel je eens een vertaling voor van een groot boek: veel individuele vertalers werken aan de vertaling van de verschillende hoofdstukken. Iedere muzikant draagt individueel bij en de uiteindelijke vertaling is de uitvoering van een muziekstuk voor het publiek. De dirigent houdt ondertussen het overzicht, bewaakt de kwaliteit en geeft ondertussen ook de maat aan.

Wat doet een redacteur?

De redacteur is verantwoordelijk voor het optimaliseren en voltooiien van de vertaling. Zeker wanneer meerdere vertalers aan één tekst werken is het altijd goed om er een tweede paar ogen bij te hebben; een taalpurist met een goed gevoel van overzicht die ook nog eens de boel bij elkaar houdt. Daarbij maakt het niet uit hoe goed de individuele vertalers hun vak beheersen; zonder redacteur is de vertaling gewoon niet zo goed als hij had kunnen zijn. En dat is een gemiste kans.

Dus de volgende keer als je vraagtekens zet bij het belang van een goede redacteur bij een vertaling; probeer dan eens in je eentje een symfonie te fluiten.